Van peuter tot tiener: ieder kind leert met Zwijsen

Basisscholen die hun lesstof aanbieden in een doorgaande lijn, werken gericht aan de ontwikkeling van hun leerlingen. Logisch dus dat de inspectie hamert op doorgaande leerlijnen. Lesmethoden en leermaterialen moeten naadloos op elkaar aansluiten voor het beste resultaat. Dat geldt voor elk vak, ook voor lezen. Maar hoe zorgt u voor zo’n doorgaande leerlijn? Zwijsen-uitgever Huub Lucas geeft uitleg.

 

Dat is een lastige zoektocht, of niet?

“Nou, dat valt mee. Als educatieve uitgeverij maken wij onze methoden weloverwogen. Wij hebben dus zelf al gezorgd voor een doorgaande leerlijn in onze materialen. Als scholen werken met onze aanvankelijk leesmethode Veilig leren lezen, maakt dat de keuze dus makkelijk. Start met Schatkist of Ik & Ko, ga via Veilig leren lezen door met Estafette en vul dat voor peuters nog aan met Puk & Ko. Die methodes zijn in samenhang ontwikkeld en sluiten perfect op elkaar aan. Zie hier de doorgaande leerlijn van peuter tot en met groep 8.”

Hoe past Veilig leren lezen in een doorgaande leerlijn?

“Veilig leren lezen is erg sterk in het omgaan met verschillen. Kinderen starten in groep 3 allemaal op hun eigen niveau. Sommige kinderen kunnen bijvoorbeeld al mkm-woorden lezen, andere vinden auditieve taken nog lastig. Veilig leren lezen differentieert door te werken met vier verschillende aanpakken voor maan-, zon-, ster- en raketkinderen. Zonder de klas te verdelen in aparte groepen, dus dat maakt de organisatie eenvoudig.”

Waarom een doorgaande leerlijn starten in groep 1/2?

“Tsja, onderzoek heeft onomstotelijk bewezen dat het belangrijk is om de geletterdheid van kinderen op jonge leeftijd te stimuleren. We weten nu dat kinderen bij de start van groep 3 gebaat zijn bij een stevige basis. Bij Veilig leren lezen volgen we sommige scholen intensief met behulp van de Toetssite. Soms bleek dan dat leerlingen, ondanks een goede gedifferentieerde aanpak, problemen hadden met leren lezen. Dat hebben we natuurlijk goed onderzocht. De kern van het probleem bleek vaak te liggen in groep 1/2, waar onvoldoende aandacht werd besteed aan beginnende geletterdheid. Het probleem zat dus al vóór groep 3. De scholen zijn vervolgens met Schatkist gaan werken aan auditieve vaardigheden, fonemisch bewustzijn en letterkennis. En het jaar daarna startten veel meer kinderen met een goede bagage in groep 3. Uiteindelijk resulteerde dit in een betere leesvaardigheid aan het einde van groep 3.”

Hoe maakt Schatkist de start voor leren lezen?

“Schatkist is een programma met heel veel speelse activiteiten. Die zijn georganiseerd rondom telkens vier ankers bij de seizoenen. Schatkist zet kinderen in groep 2 dus niet aan het werk met leeslessen. In plaats daarvan biedt het programma speelse activiteiten waaruit kleuters letters met hun bijbehorende klanken en vormen kunnen oppikken. Ze doen die ontdekkingen in hun eigen tempo en naar eigen interesse. Het gaat heel vanzelfsprekend allemaal. Spelenderwijs.”

Waarin sluit Schatkist aan bij Veilig leren lezen?

“Schatkist is de enige echte aansluiting op Veilig leren lezen. Dat kan ook niet anders, ze zijn alletwee van Zwijsen en door dezelfde hoofdauteurs ontwikkeld. Op het eerste oog blijkt de aansluiting uit de manier waarop we de methoden hebben vormgegeven. De materialen zijn kleurrijk en dezelfde picto’s komen terug. Maar belangrijker is de inhoudelijke koppeling. Ik zal een voorbeeld geven. Bij Schatkist hoort een Groeiboekje letters en cijfers. Daarin kunnen kleuters alle letters die ze op een zeker moment spelenderwijs hebben geleerd, een plaats geven. Dit lettergroeiboekje is de opstap voor het Klikklak-boekje in groep 3. Zodra kinderen daar starten met Veilig leren lezen, kunnen ze er direct alle bekende letters in hangen om woorden mee te maken.”

Hoe werkt de doorgaande leerlijn voor Ik & Ko?

“Ik & Ko is speciaal ontwikkeld voor kinderen met een achterstand in taalontwikkeling. Het programma is daarom zeker interessant voor kleutergroepen met veel taalzwakke of allochtone leerlingen. Een achterstand in taalontwikkeling is lastig, want het maakt het moeilijk om instructies te volgen. Voor alle vakken! Ik & Ko stimuleert daarom al vóór het eigenlijke leren lezen in groep 3 de woordenschatontwikkeling en het mondelinge taalgebruik. Dat maakt voor veel kleuters de overstap naar groep 3 een stuk eenvoudiger. Zeker als in groep 3 ook nog wordt gewerkt met de aanvullende woordenschatmodule Ko heeft praatjes.”

Hoe sluit Estafette Nieuw aan bij Veilig leren lezen?

“In de manieren van differentiatie en organisatie dus, maar ook in de materialen, aanpak en toetsing. Zo werkt Estafette Nieuw met Vloeiend & vlot, en dat is een voortzetting van Veilig & vlot bij Veilig leren lezen. Ook heeft Estafette Nieuw een eigen toetssite, die aansluit bij de Toetssite Veilig leren lezen. Hiermee kan de leesontwikkeling van de leerlingen vanaf groep 3 tot en met groep 8 in kaart worden gebracht.”

Hoe werkt de doorgaande lijn van gr 4 t/m 8?

“Met Veilig leren lezen beheersen leerlingen aan het eind van groep AVI-niveau E3. Ze hebben dan nog een hele gang te gaan tot AVI Plus. Om dit proces goed te doorlopen ontwikkelt Zwijsen Estafette Nieuw. Deze methode voor voortgezet lezen begint waar Veilig leren lezen eindigt. Estafette Nieuw zorgt ervoor dat kinderen hun leesvaardigheid blijven ontwikkelden, dat ze lezen leuk blijven vinden en dat ze veel lezen. Daardoor groeien ze stap voor stap naar het niveau waarop ze moeiteloos de overstap kunnen maken naar studieteksten in het voortgezet onderwijs. Estafette Nieuw differentieert daarbij op een vergelijkbare manier als Veilig leren lezen. De twee methoden vormen zo in leesniveau én werkwijze een duidelijke doorgaande leerlijn.”

Start de doorgaande lijn inderdaad al bij peuters?

“Ja, de lijn start bij Puk & Ko. Peuters hoeven uiteraard nog niet te lezen, maar met gestructureerde spelactiviteiten helpt Puk & Ko ze wel de wereld te ontdekken. Puk & Ko is de voorloper op ons kleuterprogramma Ik & Ko. Maar de basiswaarden in het programma zijn zo algemeen, dat het ook een prima start is voor ons kleuterprogramma Schatkist. Het bijzondere van Puk & Ko is dat het samen met Ik & Ko een compleet programma vormt voor voor- en vroegschoolse educatie! Ook dit wordt in de toekomst steeds belangrijker.”

Helpt Zwijsen scholen met de doorgaande lijninvulling?

“Natuurlijk! We blijven scholen begeleiden en ondersteunen. Het kopen van een methode zien we bij Zwijsen als de start van een intensieve samenwerking. Bij elke methode hebben we een methodesite met vakinhoudelijke informatie en tips. Via e-mailnieuwsbrieven houden we scholen die werken met een methode op de hoogte van het laatste nieuws. Vaak zijn de nieuwsbrieven ook de bron om extra lesmaterialen te downloaden. Verder werken we bij Veilig leren lezen en – straks ook – bij Estafette Nieuw met een eigen toetssite. Die toetssites zijn echt uniek en helpen scholen de ontwikkeling van hun leerlingen op de voet te volgen én te sturen. Ook dat is een basisvoorwaarde voor een goede doorgaande lijn.”

 

Deel met anderen

 Zwijsen-uitgever Huub Lucas

Zwijsen-uitgever Huub Lucas