Elke dag 30 minuten bewegingsonderwijs

31 maart 2020

Wat levert extra bewegen op en hoe word je de sportiefste basisschool van Nederland? Directeur van De Vijf Hoeven in Tilburg, Marieke Hamburg vertelt enthousiast over de positieve effecten van het bewegingsbeleid op haar school.

“We zijn twee keer op de tweede plek geëindigd, dus we zijn hartstikke trots dat we in 2017 gewonnen hebben. Wij weten al jaren dat extra bewegen een positief effect heeft op het leren. Nu hebben we daarvoor ook erkenning gekregen en dat is heel fijn”, vertelt de directeur. De prijs voor de sportiefste basisschool van Nederland was een cadeaubon van 2000 euro, te besteden aan sportmiddelen. “Maar wat misschien nog wel leuker is, is dat groep acht mocht meedoen aan het tv-programma Zapp Sport!”

Hoeken en circuits

Elke groep volgt een half uur per dag bewegingsonderwijs. “Kinderen staan nooit in de rij, ze bewegen het volledige half uur.” In de gymzalen wordt op meerdere plekken tegelijk bewogen. Terwijl een groep in de ene hoek een balspel doet, volgen klasgenoten in een andere hoek een circuit waarbij klimmen, rollen en glijden centraal staan. Marieke benadrukt dat zoveel gymmen niet veel extra tijd kost, omdat het slechts een minuut lopen is naar de gymzalen. “Daar komt bij dat alleen op maandag, als er conditiegymles gegeven wordt, alle kinderen in sportkleding gymmen. De overige dagen kleden ze zich niet om, omdat dit te veel tijd kost. We hebben de afspraak dat ze elke avond douchen. De pre-pubers vragen we wel om een schoon shirt aan te trekken en deodorant te gebruiken na het gymmen.”

Pilot

Zeven jaar geleden startte haar voorganger in samenwerking met de gemeente en sportcoördinator Tineke Meens een pilot. Vanaf dat moment volgen alle leerlingen van De Vijf Hoeven iedere dag een half uur bewegingsonderwijs in plaats van een half uur per week. Marieke werd directeur van De Vijf Hoeven op het moment dat de pilot geëvalueerd werd. “Het team was ervan overtuigd dat het extra bewegen werkte. Dus zijn we ermee doorgegaan en hebben de pilot uitgebouwd met voor-, tussen- en naschoolse sportactiviteiten.”

Springend tafels stampen

Ook tijdens de lessen wordt er flink bewogen, met energizers, dansjes, rekenen door te sjoelen of al springend tafels te stampen. Ook een aantal tussenschoolse activiteiten draait om beweging. De leerlingen gaan voor of na het eten buitenspelen, de speelzaal in of ze volgen een workshop beeldende kunst, spelen een gezelschapsspel of staan te dansen voor een flatscreen.

Beter concentreren

Het team van De Vijf Hoeven gelooft dat vitaliteit voor kinderen van groot belang is. “We merken in de praktijk dat het de aandacht en concentratie van kinderen ten goede komt. Als je continu bezig bent kinderen cognitief te bevragen, dan is de koek op een bepaald moment op. Als je dit afwisselt met beweegmomenten dan lever je wat onderwijs- en instructietijd in, maar de tijd die je gebruikt voor onderwijs en instructie besteed je efficiënter.”

Sociaal-emotionele winst

En het bewegingsonderwijs op deze school heeft nog een mooi effect: sociaal-emotionele winst. “Tijdens het sporten leren kinderen wat teamspirit is, hoe het voelt om te winnen en verliezen, het belang van delen en omgaan met elkaar en met elkaars talenten en onvermogen. Wij zien dat kinderen, mede dankzij de hoeveelheid sport en bewegen, beter leren samenwerken en samenspelen, ze waarderen elkaars inzet. Ook leren kinderen hun eigen mogelijkheden en onmogelijkheden beter kennen: wie ben ik en wat kan ik allemaal met mijn lichaam, met de juiste inzet en een beetje lef? Kinderen leren grenzen aangeven; wat durf ik wel en wat durf ik niet?”

Rondjes rennen over het schoolplein

Twee keer per week mogen de leerlingen van De Vijf Hoeven vóór schooltijd een Engelse mijl hardlopen. “We starten om tien over acht. De kinderen lopen dan elf rondjes over het grote en kleine schoolplein onder begeleiding van een muziekinstallatie op wielen en de vakdocent gym. Nu het lente is, rennen er steeds meer kinderen mee.”

Het grootste discussiepunt

Het integreren van bewegen in het onderwijs, zeker als een school ervoor kiest om elke klas een half uur per dag te laten gymmen, vergt wel iets van een team en de organisatie. “Bij ons is het grootste discussiepunt: wie mag wanneer gymmen? Veruit de meeste leerkrachten willen halverwege de ochtend, als break tussen de taal- en rekenlessen, gaan gymmen. Dit blijft een puzzel, maar we komen er elk schooljaar weer uit.”

Vignetten Gezonde School

De Vijf Hoeven doet ook mee aan het project Gezonde School, een initiatief van de Rijksoverheid.  “Elke dinsdag wordt onze marktkraam gevuld met groente en fruit, dus dat hoeven kinderen niet van thuis mee te brengen. Ook trakteren kinderen altijd iets gezonds. In het begin was er best wat weerstand vanuit ouders en kinderen, maar inmiddels kan iedereen zich vinden in onze keuze.” Er zijn twee uitzonderingen: met Pasen krijgen de kinderen een chocolade-ei en met Sinterklaas pepernoten. Marieke: “Zelfs tijdens de avondvierdaagse delen ouders gezonde snacks uit.”

Meer weten? Check:

www.gezondeschool.nl

www.devijfhoeven.nl

We liepen een dagje mee met juf Lizzy van de Vijf Hoeven, benieuwd hoe haar groep beweegt tijdens de les?

1 reactie

Sten Vos schreef op 26 december om 12:56

Hallo,

Op 8 januari start ik als vakleerkracht in Emmen (gemeente Drenthe) met een project van 2 jaar waarbij de kinderen elke dag 30 minuten Bewegingsonderwijs gaan krijgen. Nu heb ik dit artikel gevonden waar jullie hetzelfde doen met de sportiefste school als resultaat. Ik ben heel erg onder de indruk van jullie manier van werken. Nu is het aan mij om hier ook invulling aan te gaan geven. Ik ben erg benieuwd hoe jullie het aanpakken voor het vak Bewegingsonderwijs. Zou ik hier wat meer informatie over kunnen krijgen? Hierdoor kan ik ideeën opdoen en een begin maken met dit project. Alvast heel erg bedankt voor uw reactie.

Sportieve groeten,

Sten Vos