Hoe leer je kinderen om verhalen te vertellen in de klas?

In dit artikel vertellen we hoe zowel leerkrachten als leerlingen kunnen leren om beter verhalen te vertellen. Compleet met een stappenplan om op te hangen in de klas.

Begin bij jezelf!

Vertel jij als juf of meester wel eens een verhaal in je klas? Of vind je dat moeilijk en denk je dat je dan veel moet voorbereiden en van buiten moet leren? Begin dan eenvoudig: met vertellen over je eigen leven. In vier stappen maak je van een kleine gebeurtenis een groots verhaal, waarin jijzelf de hoofdrol speelt. Dat kan iedereen: jij, maar je leerlingen ook. Blaas je kringgesprek nieuw leven in en ga verhalen vertellen!

Word de held in je eigen verhaal

Vergeet de kringgesprekken met verslagen over het zoveelste bezoek aan oma of de dierentuin. Ze zijn meestal niet erg spannend, met veel ‘en toen en toen’, en de inhoud blijft niet lang hangen. Ga in plaats daarvan met je leerlingen vertellen over (alledaagse) problemen, dat is een stuk leuker! Wie een probleem heeft, wil dit oplossen. Hoe pak je het aan? Loopt het uiteindelijk goed af? Dat is veel spannender om naar te luisteren dan een verslag van de visite aan oma. Door een probleem ontstaat er een echt verhaal, met jezelf in de hoofdrol. En wie wil er nou niet de held zijn in een verhaal?

Heel gewoon is juist interessant

Je hoeft niet groots en meeslepend te leven om een goed verhaal te kunnen vertellen. Alledaagse situaties, vooral die waar iets misgaat, kunnen interessante verhalen opleveren. Ze zijn herkenbaar voor iedereen en je leert ervan hoe je om kunt gaan met tegenslagen. Dat is goed voor je zelfvertrouwen en door persoonlijke verhalen leer je anderen beter kennen.

Kies een concreet, herkenbaar gespreksonderwerp

Kies je gespreksthema naar aanleiding van een actuele gebeurtenis, een les die je geeft of een boek dat je hebt voorgelezen. Beschrijf zo concreet mogelijk een bepaald probleem dat erbij aansluit. Houd het klein en alledaags, bijvoorbeeld:

  • Ben jij ooit iets kwijtgeraakt en heb je het weer teruggevonden?
  • Had jij wel eens honger terwijl het geen etenstijd was?
  • Wanneer had jij het heel erg koud?
  • Maakte jij ooit iets kapot dat niet van jou was?
  • Wat deed jij toen je je verveelde?
  • Heb jij wel eens heel veel rommel gemaakt?

Natuurlijk geef je als leerkracht het goede voorbeeld en vertel je ook wat jij hebt meegemaakt rond dit onderwerp. Je laat zo zien wat de bedoeling is en de kinderen smullen ervan!

In vier stappen naar de ontknoping

Wanneer je over een gebeurtenis uit je eigen leven vertelt, kun je daarbij dezelfde opbouw gebruiken als bij een fictief verhaal, met het begin, een middendeel en het slot. In totaal zijn er vier stappen, waarbij stap 2 en 3 samen het ‘midden’ vormen:

  1. Vertel wanneer het gebeurde en beschrijf de situatie. Waar was je, hoe zag het daar uit en wie waren er bij je?
  2. Er gebeurde iets waardoor je in actie moest komen. Er was een probleem of je wilde iets. Wat was dat en hoe voelde je je toen?
  3. In het vervolg van het verhaal vertel je wat je deed om het ontstane probleem op te lossen. Vertel zo gedetailleerd mogelijk! Beschrijf stap voor stap wat je deed en hoe voorwerpen of mensen in je verhaal er uitzagen.
  4. Tot slot laat je weten hoe het afliep: kwam alles op zijn pootjes terecht of toch niet? Heb je een les geleerd voor als je nog een keer in zo’n situatie komt?

Gratis spiekbriefje voor jou en je leerlingen

We maakten een handige download met de vier stappen. Hang het op je werkplek als geheugensteuntje! Bij de allerjongsten kun je het zelf als spiekbriefje gebruiken om door middel van gerichte vragen het verhaal van kinderen te structureren. Oudere kinderen kunnen de stappen zelf gebruiken om hun verhalen vorm te geven.

Tip: laat leerlingen hun verhaal eens met tekeningen voorbereiden. Dit helpt om meer beeldend te vertellen. Vouw daarvoor een A4 in vier vakken en nummer ze van 1 tot 4. In ieder vak teken je wat er bij die stap van het verhaal hoort. Schrijven is verboden! Vertel het verhaal daarna met behulp van de tekeningen aan een klasgenoot.

Wil je meer leren over het vertellen van verhalen?

In de Basiscursus Verhalen vertellen van de Vertelacademie leer je hoe je een bestaand (fictie) verhaal beeldend vertelt. Je kunt de cursus individueel volgen of als team een workshop boeken voor op je eigen locatie. De Vertelacademie schrijft ook mee aan Taaljacht, de nieuwe taalmethode van Zwijsen. In de nieuwe methode van Taaljacht wordt er iedere jaargroep aandacht besteed aan het lezen, schrijven en vertellen van verhalen.

Lees meer over Taaljacht of ga naar de site van de Vertelacademie

Dit artikel werd geschreven door Melanie Plag. Zij is leerkracht, verhalenverteller en docent bij de Vertelacademie.

Reacties (0)

Geef een antwoord

Jouw email wordt niet gepubliceerd.

Toegevoegd aan winkelmand

Naar winkelmandje