Hoe het werkt

Leerlingen maken kennis met Kim en haar opa en de avonturen die ze beleven op het Puddingboomplein. Met alle geleerde letters gaan de kinderen op onderzoek uit in de wereld om hen heen. Het schooljaar wordt weer feestelijk afgesloten op het plein.

Didactiek

Met Veilig leren lezen leren leerlingen steeds één nieuwe letter in combinatie met eerder geleerde letters. Door deze aanpak komen ze sneller tot het vlot lezen van woorden, zinnetjes en korte teksten.

Steeds één letter centraal

Nieuw is dat ze per les steeds één nieuwe letter krijgen aangeboden. Hiermee oefenen ze in wisselende combinaties met letters die ze al kennen. Ze blijven de nieuwe letter herhalen in woorden en zinnen. Het resultaat? Een zeer sterke teken-klankkoppeling.

Unieke automatiseerlijn door Veilig & vlot

Met Veilig & Vlot oefenen leerlingen de nieuwe letter meteen in wisselende combinaties en posities. Niet alleen in losse woordjes, maar ook in zinnen en korte teksten. Per kern is er telkens één Veilig & vlotboekje (maan en zon). Op de automatiseerpagina’s herhalen ze de bekende letters en woordtypen. Dit doen ze in woorden, zinnen en teksten.

Opbouw Veilig & vlot

De opbouw van Veilig & vlot is uniek. Elke aangeboden letter en ieder aangeboden woordtype komt steeds systematisch terug in de Veilig & vlotboekjes, iets wat je niet terugvindt in andere methoden. Ook het principe van ‘transfer’ is nieuw. Leerlingen oefenen daarbij woorden die bestaan uit een combinatie van eerder geoefende woorddelen. Ze worden geholpen bij het lezen van nieuwe woorden. Dit versterkt het automatiseren.

In 5 stappen Veilig leren lezen:

  1. Nieuwe letter alzijdig verkennen
  2. Nieuwe letter meteen in steeds wisselende combinaties met bekende letters oefenen. Herhalen in woorden en zinnen.
  3. Bekende letters blijvend herhalen in woorden zonder overlap én zinnen.
  4. Nieuwe woorden oefenen met bekende woorddelen om optimaal te automatiseren
  5. Toepassen van geautomatiseerde leesvaardigheid door vloeiend lezen van teksten.

Verkennen van de letter

Leerlingen verkennen de letters vanuit verschillende invalshoeken: voelen, luisteren, kijken, schrijven en ordenen. Vanuit Schatkist editie 3 maken ze hiermee kennis in groep 1-2. Bij het aanbieden van een nieuwe letter maak je gebruik van het klassikale letterbord. Je deelt de letters in vier letterfamilies in: korte klinkers, lange klinkers, tweetekenklinkers en medeklinkers.

Zoemend lezen

In de methode speelt het 'zoemend lezen' een belangrijke rol. Het zoemend lezen houdt in dat een leerling tijdens het lezen van een woord de klanken aanhoudt en verbindt, bijvoorbeeld 'vvvisss'. Daardoor zetten leerlingen sneller de stap naar het vloeiend en vlot lezen van woorden en zinnen. Het hakken blijft belangrijk, maar dan voor het spellen.  

Opbouw

Veilig leren lezen werkt met kernen waarin steeds een ander thema centraal staat. Elke kern begint met een ankerverhaal waarmee je het thema introduceert. De platen ondersteunen je bij het duidelijk maken van de verhaalstructuur.

Veilig leren lezen werkt met kernen waarin steeds een ander thema centraal staat. Elke kern begint met een ankerverhaal waarmee u het thema aankondigt. De platen van de ankers zijn stuk voor stuk opgenomen in de Leerkrachtassistent.

Kern Start-6

In kern start maken de leerlingen kennis met een plein waarop zeven huizen staan. Ook dat van Kim en haar opa. Opa heeft een opvallende pet. Dat is zijn 'verzinsel-pet', waaruit hij de (anker)verhalen tovert die gaan over de mensen die aan het plein wonen. Tot en met kern 6 volgen de kinderen in de ankerverhalen de belevenissen op dit plein in de lente, zomer herfst en winter.

Kern 7-11

Hierin krijgen de kinderen verhalen te lezen van verschillende auteurs. De ankerverhalen hebben daar een relatie met het leesboekje maan en zon van de betreffende kern.

Kern Afsluiting

Hier keren Kim en haar opa weer terug in het ankerverhaal. In deze kern kijk je samen met de leerlingen terug op wat ze in het afgelopen jaar hebben geleerd. Door de kennis te verankeren zorg je dat leerlingen een goede basis krijgen voor groep 4. In deze kern wordt ook het lezen in de zomervakantie gestimuleerd.

Jaarplanning (34 weken)  

  • Kern Start:         twee weken

  • Kern 1-6:             per kern twee weken

  • Kern 7-11:          per kern drie weken 

  • Kern afsluiting  (flexibel programma)

Elke kern sluit af met twee optionele herhalings- en toetsdagen.

Differentiatie

Elke leerling kan op zijn eigen manier succes boeken met Veilig leren lezen. De differentiatieniveaus en oefeningen zijn gebaseerd op de eigen letterkennis. Hierdoor ‘werkt’ Veilig leren lezen voor elke klas.

Drie niveaus

Veilig leren lezen werkt met drie differentiatieniveaus: maan, zon en ster. In kern start bepaal je per leerling het niveau. Leerlingen met een normale leesontwikkeling volgen de maanlijn. Leerlingen die al leesvaardig zijn of een snelle groei doormaken volgen de zonlijn. Kinderen die wat meer moeite hebben met lezen volgen de maanlijn. Ze krijgen daarbij een steraanpak met verlengde instructie, extra tijd en oefening op maat.

Snuffelpagina’s

In elke klas zitten leerlingen die om meer uitdaging vragen. De snuffelpagina’s van Veilig & vlot en Veilig gespeld bieden hier uitkomst. Maar ook de themataken gedurende de integratielessen kunnen hierbij helpen. Op de snuffelpagina’s staan moeilijke opdrachten die kinderen kunnen proberen, maar niet direct hoeven te beheersen.

Verbinding tussen maan en zon

Als de maangroep in de intructieles bijvoorbeeld de ‘p’ van kip leert, leest de zongroep een tekst óver kip. Aan het einde van de les kan de zongroep vertellen wat ze hebben gelezen. Zo zijn beide groepen betrokken bij dezelfde les. Ook de integratielessen hebben opdrachten die kinderen uitdagen op hun eigen niveau te werken.

Leesboeken bij Veilig leren lezen

Zelf een boek lezen, dat is wat kinderen willen in groep 3. Naast de leesboekjes die bij de kernen horen, zijn er leesseries ontwikkeld bij Veilig leren lezen om kinderen veel te kunnen laten lezen op hun eigen niveau. Bij iedere kern zijn extra leesboeken beschikbaar op maan-, zon- en sterniveau. Er zijn versjes, verhalen, informatieve boeken, kijkboeken, samenleesboeken en strips gemaakt door bekende Nederlandse en Vlaamse kinderboekenschrijvers en –illustratoren. Ook is er bij iedere kern een voorleesboek voor de leerkracht, dat op een speelse manier verwijst naar een van de leesboeken voor de kinderen.

Toetsing en evaluatie

Veilig leren lezen heeft een efficiënt leerlingvolgsysteem waarmee je de vorderingen van leerlingen op de voet kunt volgen. Eventuele leesproblemen kun je in een vroeg stadium signaleren en aanpakken.

Toetsen

Er zijn onder andere lettertoetsen, woordtoetsen, woordenschattoetsen en fonementoetsen. Daarnaast kun je het tekstlezen en de mondelinge communicatie ook op verschillende manieren observeren. Alles is digitaal te registreren en terug te vinden in het online programma Digiregie.  
 

Kern- en groepsplan

Op basis van de resultaten van de leerlingen en bijbehorende aanpak wordt vanuit Digiregie een kernplan voorgesteld. Hierin zie je in één oogopslag aan welke doelen je met welke leerlingen in de volgende kern gaat werken en op welke manier je die doelen kunt bereiken. Uiteraard voeg je hier eenvoudig je eigen bevindingen aan toe. Vervolgens kun je de groepsplannen maken.

Methodegebonden toetsen

Voor de leerlijnen technisch lezen, spelling, begrijpend lezen, woordenschat en mondelinge communicatie biedt Veilig leren lezen methodegebonden toetsen en/of observaties aan. Voer de resultaten in in Digiregie. Het online programma brengt ze overzichtelijk in beeld. Door de koppeling met ParnasSys hoef je alles maar één keer in te voeren.

Citotoetsen

Digiregie biedt de mogelijkheid om de resultaten op de Citotoetsen voor technisch lezen, spelling, begrijpend lezen en woordenschat in te voeren of, nog eenvoudiger, te importeren uit het digitale leerlingvolgsysteem van Cito.

Software

De online Leerkrachtassistent en Digiregie bieden ondersteuning bij lesgeven, planning, observatie en registratie. Met de leerlingsoftware kunnen kinderen ook thuis werken aan hun leesvaardigheid.

Digiregie

Digiregie ontzorgt op het gebied van registratie en planning. Het systeem helpt je bij het voorbereiden en monitoren van je leesonderwijs. In Digiregie voer je eenvoudig resultaten in. Vervolgens krijg je van het programma een heldere analyse, duidelijke vervolgstappen en een kant-en-klaar kern-  en groepsplan. Via Digiregie heb je altijd zicht op de vorderingen van leerlingen. Zowel op school als vanuit huis!

Leerkrachtassistent

Met de Leerkrachtassistent geeft je op een aantrekkelijke manier les op het digitale schoolbord. De modules sluiten naadloos aan bij de materialen van Veilig leren lezen. Van het inzoomen op woorden van het ankerverhaal tot het maken van een woordweb. Van het auditief dictee tot het flitsen van letters en woorden.

Letterfilmpjes

Alle aspecten van het aanleren van een nieuwe letter komen voor in letterfilmpjes die je via de Leerkrachtassistent op het digibord kunt vertonen. In de letterfilmpjes ontstaan op een verrassende manier woorden met de betreffende letter en de kinderen worden uitgedaagd deze woorden te lezen.

Leerlingsoftware

Als een letter aan bod is geweest in de les, geef je de letter via de Leerkrachtassistent meteen vrij in de leerlingsoftware. Hier oefenen leerlingen op hun eigen niveau hun leesvaardigheid. Via een beloningssysteem worden ze gestimuleerd hun leesvaardigheid steeds verder te ontdekken. Er is daarnaast speciaal ontwikkelde thuissoftware met weer andere spellen om de onderdelen technisch lezen, spelling, begrijpend lezen en woordenschat te oefenen. Als leerkracht bepaal je zelf wat en hoe vaak ze dat mogen doen.

Thuis

Met Veilig leren lezen kun je ouders makkelijk betrekken bij het leerproces van hun kind. Dankzij een thuisversie van de leerlingsoftware kunnen je leerlingen thuis werken met software die aansluit bij wat ze op school krijgen aangeboden. Als op school een letter behandeld is, wordt deze vrijgegeven in de leerlingsoftware. Vervolgens oefenen ze hiermee in alle mogelijke samenstellingen.

Via een inlog op de thuissoftware kunnen ouders de vorderingen van hun kind volgen. Ook Digiregie biedt de mogelijkheid ouders te informeren over de vorderingen van hun kind op school.

Speciaal basisonderwijs

De kim-versie van Veilig leren lezen is ook geschikt voor het speciaal basisonderwijs. Inhoudelijk is er geen aangepaste versie nodig: vanuit het basisprogramma kun je makkelijk aanpassingen in het aanbod en de leertijd doen. Naast een ijzersterke didactiek, heeft de kim-versie van Veilig leren lezen nog een aantal kenmerken die heel goed aansluiten bij de specifieke onderwijssituatie op sbo-scholen:

  • Nauwkeurig uitgewerkte automatiseerlijn
  • Systematische verkenning van de eigenschappen van letters en klanken
  • Duidelijke koppeling met spelling
  • Het aanbieden van alleen technisch lezen/spellen en begrijpend lezen is mogelijk
  • Aanpassingen in aanbod en leertijd zijn vanuit het basisprogramma eenvoudig te realiseren
  • Adaptief softwareprogramma, zowel op school als thuis te gebruiken
  • Veel ruimte voor leesbegrip en leesplezier

Bekijk ook de vragen en antwoorden over het gebruik van Veilig leren lezen kim-versie in het speciaal (basis)onderwijs.

 

Het resultaat

Kinderen leren nóg beter lezen met Veilig leren lezen kim-versie

De lees- en spellingresultaten van Veilig leren lezen kim-versie zijn aanzienlijk beter dan het landelijk gemiddelde. Dat blijkt uit onderzoek onder ruim 830 basisscholen die in schooljaar 2014-2015 zijn gaan lesgeven met de vernieuwde versie van Veilig leren lezen voor het aanvankelijk lezen in groep 3. De 2e maanversie van Veilig leren lezen (uit 2003) scoort op de Drie-Minuten-Toets al beter dan het landelijk gemiddelde, maar de kim-versie overtreft zelfs deze resultaten.

Lees verder op ons inspiratieblog