Hoe werkt Veilig leren lezen?

In Veilig leren lezen kim-versie vormen de klank en letter het uitgangspunt. Leerlingen leren steeds één nieuwe letter in combinatie met eerder geleerde letters. Door deze aanpak komen ze sneller tot het vlot lezen van woorden, zinnetjes en korte teksten.

Nieuw!

Nieuw in Veilig leren lezen kim-versie ten opzichte van de 2e maan-versie:

  • Kinderen leren telkens één nieuwe letter
  • Letters leren in wisselende combinaties met bekende letters
  • Letters leren door te luisteren, voelen, kijken, schrijven, en ordenen
  • Zoemend lezen als leesstrategie
  • Geïntegreerde leerlijn voor spelling en woordenschat
  • Bewegend en spelend leren per kern
  • Aanbod van taal en wereldoriëntatie in natuurlijke samenhang
  • Adaptieve leerlingsoftware voor school én thuis

Ontdek de verschillen tussen de kim-versie en de 2e maan-versie in dit artikel

Didactiek

Het leren lezen met Veilig leren lezen kim-versie is opgebouwd rondom 5 stappen:

  1. De nieuwe letter alzijdig verkennen.
  2. De nieuwe letter meteen in steeds wisselende combinaties met bekende letters oefenen. Herhalen in woorden en zinnen.
  3. Bekende letters blijvend herhalen in woorden zonder overlap én zinnen.
  4. Nieuwe woorden oefenen met bekende woorddelen om optimaal te automatiseren.
  5. Toepassen van geautomatiseerde leesvaardigheid door vloeiend lezen van teksten.

De letter alzijdig verkennen in combinatie met eerder geleerde letters

Met Veilig leren lezen kim-versie verkennen kinderen alle eigenschappen van een letter. Ze luisteren naar de klank, voelen wat er gebeurt met hun mond, lippen, neus of keel bij het uitspreken van de letters, bekijken de vorm, en schrijven de letters na. Het is niet voor niets dat de koppeling van articulatie, lezen en schrijven zoveel aandacht krijgt in de methode. Uit onderzoek weten we dat dit het makkelijker maakt om letters en klanken aan elkaar te koppelen in de hersenen. Hierdoor leren kinderen beter én sneller lezen.

Met Veilig leren lezen leren krijgen leerlingen steeds één nieuwe letter aangeboden. Hiermee oefenen ze in wisselende combinaties met letters die ze al kennen. Ze blijven de nieuwe letter herhalen in woorden en zinnen.

Bekijk hier hoe Veilig leren lezen kim-versie nieuwe letters aanbiedt:

Unieke automatiseerlijn

Elke aangeboden letter en ieder aangeboden woordtype komt systematisch terug in de Veilig & vlot-boekjes, iets wat je niet terugvindt in andere methoden. Met Veilig & vlot oefenen leerlingen de nieuwe letter meteen in wisselende combinaties en posities. Niet alleen in losse woordjes, maar ook in zinnen en korte teksten.

Wil je weten hoe de automatiseerlijn precies is opgebouwd? Bekijk deze animatie:

Geïntegreerde spelling

Veilig leren lezen kim-versie biedt lezen en spelling doelbewust geïntegreerd aan. Door de gelezen woorden direct te leren spellen wordt de natuurlijke samenhang zichtbaar voor leerlingen. Tijdens het spellen moeten leerlingen elke klank actief omzetten in een letter, wat het inslijpen van sterke tekenklankkoppelingen bevordert.

In dit filmpje zie je hoe de leerlijn spelling is verweven in de methode:

Resultaten blijven overtreffen

De vernieuwde didactiek zorgt voor nóg betere lees- en spellingprestaties. De resultaten van Veilig leren lezen kim-versie zijn aanzienlijk beter dan het landelijk gemiddelde. Dat blijkt uit onderzoek onder ruim 830 basisscholen die in schooljaar 2014-2015 zijn gaan lesgeven met Veilig leren lezen kim-versie. Lees meer en download de onderzoeksresultaten

Opbouw

Veilig leren lezen werkt met kernen waarin steeds een ander thema centraal staat. Elke kern begint met een ankerverhaal waarmee je het thema introduceert. De platen in de ankerverhalen zijn ook opgenomen in de Leerkrachtassistent, zodat iedereen kan meekijken tijdens het (voor)lezen.

Kern Start

In kern Start maken de leerlingen kennis met alle terugkerende elementen en karakters in Veilig leren lezen, zoals Kim,opa met zijn verzinselpet en het plein waar opa woont. Ook leren ze de werkwijze en materialen van de methode kennen. Na afloop van deze kern wordt aan de hand van toetsing bepaald  welke lijn de leerlingen gaan volgen: de maan- of de zonlijn.

Kern 1 tot en met 6

Tot en met kern 6 volgen de leerlingen in de ankerverhalen de belevenissen op het plein in de verschillende seizoenen. In deze periode krijgen leerlingen om de dag een nieuwe letter aangeboden.

Kern 7 tot en met 11

Vanaf kern 7 kennen de leerlingen alle letters [MV1] en lezen ze verhalen van verschillende auteurs. De ankerverhalen hebben dan een relatie met het leesboekje maan en zon van de betreffende kern.

Kern Afsluiting

Kim en haar opa keren weer terug in het ankerverhaal. In de laatste kern kijk je samen met de leerlingen naar wat ze in het afgelopen jaar hebben geleerd. In deze periode wordt ook het lezen in de zomervakantie gestimuleerd.

Dagindeling

De PO-raad adviseert 480 minuten per week aan lezen, spelling, taal, voorlezen en leesvormen en gevarieerde activiteiten rond boeken in samenhang met woordenschat. Dit is gemiddeld 95 minuten per dag. In Veilig leren lezen is dit als volgt verdeeld:

  • Basisles: 50 minuten (met eventuele verlenging naar 65 minuten met het basiskwartier)
  • Basiskwartier: 15 minuten flexibel in te roosteren op de dag
  • Integratieles: 30 minuten
  • Extra ster-tijd: 15 minuten
     

50 minuten Basisles

15 minuten Basiskwartier

30 minuten Integratieles 15 minuten Extra stertijd
  • 1e dag: technisch lezen
  • 2e dag: spelling
  • Woordenschat
  • Begrijpend lezen
  • Wereldoriëntatie
Bedoeld voor kinderen met steraanpak
Basiskwartier: voor zelfstandig werken of instructie

Aandacht voor:

  • Leesbevordering
  • Spreken en luisteren
  • Creatief schrijven
Extra instructie & begeleiding
   
  • Lezen
  • Spelling
  • Woordenschat

Differentiatie

Elke leerling kan op zijn eigen manier succes boeken met Veilig leren lezen. De differentiatieniveaus en oefeningen zijn gebaseerd op de eigen letterkennis. Hierdoor werkt Veilig leren lezen voor elke leerling.

Drie niveaus

Veilig leren lezen werkt met drie differentiatieniveaus: maan, zon en ster. Leerlingen met een normale leesontwikkeling volgen de maanlijn. Leerlingen die al leesvaardig zijn of een snelle groei doormaken volgen de zonlijn. Kinderen die wat meer moeite hebben met lezen volgen de maanlijn, maar krijgen daarbij extra instructie en begeleiding, zodat ook zij de basisdoelen kunnen bereiken.

Verbinding tussen maan en zon

De zongroep en de maangroep zijn sámen betrokken bij de les. Als de maangroep bijvoorbeeld de ‘p’ van kip leert, leest de zongroep een tekst óver een kip. Zo houd je de groep bij elkaar en wordt elk kind uitgedaagd om op het eigen niveau te werken. Bovendien lezen zij in de leesboekjes samenleesteksten met teksten voor maan en zon.

Snuffelpagina’s en themataken

In elke klas zitten leerlingen die om meer uitdaging vragen. Op de snuffelpagina’s van Veilig & vlot en Veilig gespeld staan moeilijke opdrachten voor kinderen die hiermee willen oefenen. De themataken in de integratielessen bieden uitdaging voor alle niveaus.

Leesboeken op elk niveau

Bij elke kern zijn extra leesboeken beschikbaar voor maan-, zon- en ster. Er is een grote variatie aan boeken. Ook is er bij iedere kern een voorleesboek voor de leerkracht, dat op een speelse manier verwijst naar een van de leesboeken voor de kinderen.

Toetsing en evaluatie

Veilig leren lezen heeft een efficiënt leerlingvolgsysteem waarmee je de vorderingen van leerlingen op de voet kunt volgen. Eventuele leesproblemen signaleer je hierdoor in een vroeg stadium.

Toetsen en observaties

Voor de leerlijnen technisch lezen, spelling, begrijpend lezen, woordenschat en mondelinge communicatie biedt Veilig leren lezen methodegebonden toetsen en/of observaties aan. Door de automatische koppeling met Cito en ParnasSys hoef je de resultaten maar één keer in te voeren.

Kern- en groepsplannen

Op basis van de resultaten stelt Digiregie een kernplan voor. Hierin zie je in één oogopslag welke leerlingen aan welke doelen moeten werken en hoe je die doelen kunt bereiken. Hier kun je eenvoudig je eigen bevindingen aan toevoegen. Vervolgens maak je de groepsplannen.

Thuis oefenen

Dankzij de thuissoftware oefenen leerlingen thuis met wat ze op school hebben geleerd. Als op school een letter behandeld is, wordt deze vrijgegeven in de thuissoftware. Ook ouders kunnen de vorderingen van hun kind via de software volgen. De ouderbrieven in Digiregie stimuleren bovendien de ouderbetrokkenheid. Hierin staat met welke kern de leerlingen bezig zijn, welke letters ze gaan leren en er staan tips in voor ouders.

2e maan-versie

In 2003 verscheen de 2e maan-versie van Veilig leren lezen. Een zeer succesvolle methode waarmee scholen goede resultaten behalen. Nieuwe praktijkervaringen en wetenschappelijke inzichten hebben geleid tot Veilig leren lezen kim-versie.
Lees meer over de belangrijkste verschillen en vernieuwingen 

Speciaal basisonderwijs

Veilig leren lezen kim-versie is ook geschikt voor het speciaal basisonderwijs. Er is geen aangepaste versie nodig: vanuit het basisprogramma kun je eenvoudig aanpassingen doen in het aanbod en de leertijd.

Bekijk ook de vragen en antwoorden over het gebruik van Veilig leren lezen kim-versie in het speciaal (basis)onderwijs.

Video's

Geen tijd om te lezen? Bekijk hier de video's over Veilig leren lezen.