Kunst in de klas zorgt voor ontspanning en sociale binding

22 oktober 2019

foto-jacqueline-150.jpg‘Iedereen wordt vrolijk van muziek. Het werkt ontspannend, stimuleert beide hersenhelften en het zorgt ook nog eens voor een fantastische sociale binding’, leerkracht en muziekspecialist Jacqueline Heilema ziet een grote toegevoegde waarde in kunst (met name muziek) voor kinderen. Op haar school Kbs St. Joseph in Breda, is ze de kartrekker voor muziek op school. Waarom is kunst zo belangrijk voor kinderen? En hoe draagt zij dat uit op haar school? Een interview met een passievolle leerkracht, over uiteraard: muziek in de klas.

‘Ik maak graag de liedjes voor speciale gelegenheden op school en vind dat muziek alles mooier maakt. Ik speel zelf gitaar en piano en heb veel met muziek. Daarnaast ben ik enthousiast en weet ik mijn collega’s te inspireren. Dat zijn belangrijke ingrediënten om muziekonderwijs op je school te krijgen’, aldus Jacqueline.

Muzieksubsidie

Het begon allemaal twee jaar geleden, toen ze een aanvraag deed voor muzieksubsidie vanuit de overheid. Die subsidie zorgde ervoor dat Jacqueline de kans kreeg om aan de slag te gaan met muziek. ‘Het belangrijkste was, dat ik uren kreeg. Eén dagdeel per week had ik om muziekles op poten te zetten op onze school. Ik mocht helemaal zelf weten hoe. Mijn voorwaarde was wel: iedere leerkracht krijgt 3 kwartier muziekles ingeroosterd per week. En ik wilde de fijne methode 123Zing! met de hele school, als 'doorgaande lijn', gaan gebruiken.’

Tips in de mailbox

‘In het eerste jaar heb ik voor de onderbouw de lessen opgezet en in het tweede jaar voor de bovenbouw. Dit jaar mogen leerkrachten kiezen of ze meer coaching van mij willen of dat ik meer lessen kom geven in hun klas. Ik mail alle collega’s iedere zondag  de tips en lesopzet voor de komende week en ik geef in iedere groep ook zelf lessen. Dat is werkdruk verlagend voor mijn collega’s en daardoor werkt het juist goed’, vertelt Jacqueline verder. ‘Collega’s reageren enthousiast en ik vond het zo leuk, dat ik nog een opleiding tot vakspecialist muziek ben gaan volgen.’

Het belang van muziek

‘Om zulke lessen in je school op te zetten, moet je wel een goed gevoel voor muziek hebben en je moet vanuit je directeur ook steun krijgen, zodat je uren krijgt om echt iets stevigs neer te zetten. Daarnaast moet je het ook vastleggen in het schoolplan, dan is het geborgd’, gaat Jacqueline door. ‘Ik zie dat het bij kinderen zo goed werkt, ze worden ontspannen en hebben even een tegenhanger van alles dat al ‘moet’ op school. Het is een feestje.’

‘Daarnaast werkt het voor kinderen ook heel goed dat ze op het niveau van muziek leren allemaal hetzelfde zijn. Dat is ook een verademing voor kinderen die bijvoorbeeld geen taalwonder zijn, die voelen die druk dan even wat minder, want iedereen heeft hetzelfde niveau.’

Twee hersenhelften stimuleren

‘Kunst is ook nog eens ontzettend goed voor je hersenen. Beide hersenhelften worden gestimuleerd. De rechterhelft (cognitief) doordat tijdens de lessen onderwerpen als notatie, geschiedenis van muziek en het orkest aan de orde komen. In de linkerhelft (emotie) wordt vooral de creativiteit en emotie aangeboord. 'Met kunst ontwikkel je je dus op veel meer gebieden dan je denkt’, aldus Jacqueline.

trommelen-strook.jpg

‘Daarnaast is muziekles erg geschikt voor de sociale binding. Met muziek creëer je een fijne sfeer in de klas. En het is meteen ook een sociale aanpak voor je klas. Ook de stoere mannen krijg je aan de gang met muziek. Ze kunnen beatboxen, rappen en drummen en zo is er voor ieder kind een geschikte vorm van muziek maken’, zegt Jacqueline. ‘Muziek is ook zoveel meer dan alleen zingen. Het werkt echt op alle gebieden positief. Uit het tevredenheidsonderzoek van ouders blijkt zelfs dat ze onze school kiezen omdat we muziekles geven en kunst hoog in het vaandel hebben. Dat is toch prachtig!’

Wil jij ook jouw ervaring in de klas met een bepaald thema delen? Laat het ons weten!

5 reacties

Peter schreef op 28 oktober om 21:28

Muziek op school coachen? Muziek vastleggen in het schoolplan? Ieder leerkracht 3 kwartier per week?
Dit zegt veel over het belabberde aandacht en het ontbrekende muzikale peil van de doorsnee leerkracht. Op mijn lagere school, een gewone (!) volksschool in een arbeiderswijk werd (volgens rooster !) 2 x /week een half uur gezongen, met 2-stemmig lied en vol canons in de 6e klas, het Orff-instrumentarium werd aangedragen en in het gymlokaal dansten onze meesters (jazeker, meesters...) met ons eenvoudige volksdansen waar ritmegevoel, lichaamsmotoriek en totaalbeleving was opgenomen.
's Zomers buiten op het schoolplein uitgevoerd.
Een "doorgaande lijn" verwacht mevr. Heilema nu? Tjonge!
Die was in mijn jaren '50/60 als kind heel normaal. Als kind hoorde je de hogere klassen door de muur heen de wijze waarop toonaangeven + overnemen, handzingen, liedteksten aanleren volgens de methode Gehrels en een vleugje methode Pierre van Hauwe werden gebracht .
Je wou dat als "lagere klas" zo gauw mogelijk óók kunnen.
Wat een armoe op muziekgebied tegenwoordig...

---------------------------------------------------------------------------

Geachte meneer,

Dank u wel voor uw alerte en betrokken reactie. U heeft kennis van zaken, dat blijkt uit uw gedetailleerde beschrijving van de muziekvarianten die u 'vroeger' aangeboden heeft gekregen en/of heeft gebruikt. U hebt helemaal gelijk; er werd veel meer muziek gegeven in die tijd. Zelfs Psalmen, gezangen en het Wilhelmus werden uit het hoofd geleerd en Klassieke muziek klonk in veel huiskamers en misschien ook op school. Tegenwoordig zijn er natuurlijk ook leerkrachten die met passie muziek geven, die muziek elke dag op het rooster hebben en actief met notenschrift, muziekinstrumenten, dans en zang bezig zijn. Maar wellicht zal het van alle tijden zijn dat leerkrachten die 'niet zoveel met muziek hebben', of onzeker zijn van hun kennis op dat gebied, zich niet zo intensief met muziek bezighouden. Voor die leerkrachten kan het een steun zijn dat er een methode is die aangeeft wat er aan bod komt en dat het op het 'rooster' staat. Een 'doorgaande lijn' kan ze steunen in het geven van de lessen, want ze weten dat de volgende leerkracht er weer verder mee aan de slag gaat. En.....een enthousiaste leerkracht-coach die de muziek lekker in de vingers heeft kan iedereen een treetje hoger op de muziekladder brengen en een steuntje in de rug zijn.

Op deze manier zien we weer instrumenten in de school, dansende meesters èn juffen, horen we canons, meerstemmig zingen, rappen en beatboxen en is er zelfs voor schoolorkesten aandacht in de de muziekmethode.
Het zou fijn zijn als uw muziekbeleving van toen, weer zo zal worden bij onze leerkrachten en kinderen op de basisschool. Een mooi streven!

Vriendelijke groet en nogmaals bedankt voor uw reactie,

Jacqueline Heilema

Arja Heilema schreef op 30 oktober om 14:20

Lieve Jack,
wat een prachtig interview,
ik ben je trotse zus :)
dikke knuf van Ar

Annet Romkema schreef op 30 oktober om 15:41

De subsidie en muziek op school gegeven door Jacqueline is één van de mooiste ontwikkelingen van de laatste jaren bij ons op school. Het heeft mij vertrouwen gegeven om de Muzieklessen zelf te kunnen geven en mijn klas heel veel muziekkennis, plezier, geluk, stressvrij en bewegend leren. Hopelijk kunnen we deze lijn nog heel lang doorzetten. Dank je wel Jacqueline, je bent een top motivator!

Melanie De Kort schreef op 30 oktober om 18:29

Hé topper
Leuk om je enthousiaste verhaal te lezen.
Lijkt me top zo'n muzikale collega.
En die Kids die boffen!
Gr Melanie

yolande rommers schreef op 31 oktober om 07:51

Echt geweldig dat je dit hebt neergezet Jacqueline. Muziek is zo belangrijk. Veel kinderen zullen de rest van hun leven plezier hebben van de basis die jij ze meegeeft!